Có lần chúng tôi đến hỗ trợ một buổi hội thảo mà ban tổ chức tự thuê loa về vận hành. Cứ mỗi lần diễn giả bước lại gần loa là micro hú lên, khách nhăn mặt. Chỉ cần chỉnh lại vài nút và dời loa một chút, vấn đề biến mất. Điều chỉnh thiết bị âm thanh sân khấu không khó như nhiều người nghĩ, nếu bạn nắm vài nguyên tắc cơ bản.
Không ít đơn vị thuê dàn âm thanh và tự vận hành. Bài này Hoàn Vũ chia sẻ cách chỉnh cơ bản mà chúng tôi vẫn hướng dẫn cho khách, để âm thanh sự kiện không còn là nỗi lo.
Chỉnh EQ trên bàn mixer
Trước khi vặn bất kỳ nút nào, hãy chạy thử và lắng nghe xem âm thanh đang có vấn đề gì. Để EQ ở vị trí giữa, tức không tăng không giảm, rồi mới chỉnh dần.
| Nút | Vai trò | Dấu hiệu chỉnh quá tay |
|---|---|---|
| LO (âm trầm) | Tạo độ dày, độ lực, thường quanh dải 80 đến 100Hz | Âm bị ù, đục, lấn giọng nói |
| MID (âm trung) | Quyết định độ rõ của giọng nói | Tăng quá thì chói, giảm quá thì mờ, xa |
| HI (âm cao) | Tạo độ sáng, độ trong | Tăng quá dễ gắt và dễ hú |
| MID Frequency | Chọn dải tần cho nút MID tác động | Chọn sai dải khiến chỉnh mãi không hiệu quả |
Với người chưa quen, mixer có ba nút EQ cố định là dễ dùng nhất. Khi đã hiểu các dải tần, bạn có thể dùng mixer có nút chọn tần số MID để xử lý chính xác hơn.
Hiệu ứng vang như reverb, echo nên dùng vừa phải. Với chương trình có nhạc cụ như trống, guitar, violin, bạn có thể chỉnh thêm hiệu ứng riêng cho từng kênh để âm thanh tự nhiên hơn.
Chỉnh micro từng bước để không bị hú
Chúng tôi thường chỉnh micro theo trình tự sau:
- Kéo nhạc nền về mức thấp nhất, chỉ để micro.
- Đưa EQ và hiệu ứng của kênh micro về vị trí giữa.
- Nói thử ở âm lượng bình thường, tăng dần gain đến khi giọng rõ mà đèn báo chưa đỏ.
- Chỉnh EQ theo giọng: giọng trầm dày thì giảm bớt LO, giọng mỏng yếu thì nâng nhẹ MID.
- Thêm vang vừa đủ để giọng không khô, tránh để tiếng lặp kéo dài.
- Cuối cùng mới đưa nhạc lên, sao cho nhạc không lấn giọng nói.
Nếu micro bị hú, hãy kiểm tra ba việc: micro có đang chĩa vào loa không, loa có đặt phía sau người nói không, và nút HI có bị tăng quá không. Giảm nhẹ HI hoặc dải tần đang hú thường giải quyết được ngay.
Bố trí loa hợp với không gian
Âm trầm lan toả nhiều hướng, còn âm cao có tính định hướng mạnh. Vì vậy, loa chính cần hướng về phía khán giả, đặt đủ cao để âm cao không bị người ngồi trước chắn mất.
Loa sub chuyên cho âm trầm đặt sát sàn hoặc gần tường sẽ cho âm trầm chắc hơn. Với hội trường dài, người ngồi cuối thường nghe thiếu rõ, nên cân nhắc thêm loa phụ ở giữa hoặc cuối phòng.
Mục tiêu là ở bất kỳ vị trí nào trong khán phòng, khách cũng nghe rõ lời nói. Hãy đi một vòng khán phòng khi chạy thử để tự kiểm tra.
Dây tín hiệu và DI box trong hệ thống thiết bị âm thanh sân khấu
Dây tín hiệu không cân bằng, như dây jack của đàn guitar, khi kéo dài dễ nhiễm tạp âm, nhất là tiếng rè ở âm trầm. DI box chuyển tín hiệu này sang dạng cân bằng và hợp trở kháng với đầu vào mixer, nhờ đó chạy dây xa mà vẫn sạch.
Khi có nhạc cụ điện hoặc laptop phát nhạc, chúng tôi luôn cho tín hiệu đi qua DI box. Đây là thiết bị nhỏ nhưng giúp hệ thống thiết bị âm thanh sân khấu ổn định hơn rất nhiều.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao micro hay bị hú khi đi lại trên sân khấu?
Thường do micro đi vào vùng phủ của loa. Hãy đặt loa phía trước người nói và giảm nhẹ dải tần đang gây hú.
Có cần kỹ thuật viên khi thuê thiết bị âm thanh sân khấu không?
Với sự kiện đông khách hoặc có ca nhạc, nên có kỹ thuật viên. Sự kiện nhỏ có thể tự vận hành nếu đã chạy thử kỹ.
Nên chạy thử âm thanh trước bao lâu?
Nên chạy thử xong trước giờ đón khách, đủ thời gian để thử từng micro và đi kiểm tra khắp khán phòng.
Kết luận
Điều chỉnh thiết bị âm thanh sân khấu sẽ nhẹ nhàng hơn khi bạn chỉnh EQ có nguyên tắc, chỉnh micro đúng trình tự, bố trí loa hợp lý và dùng DI box cho tín hiệu dài. Phần còn lại là chạy thử kỹ trước giờ diễn.
Nếu bạn cần thuê âm thanh kèm kỹ thuật viên vận hành, hãy liên hệ Hoàn Vũ hoặc xem thêm dịch vụ tổ chức sự kiện của chúng tôi.
Hoàn Vũ nhận trọn gói sân khấu, màn hình, ghi hình, livestream và bán vé.
